DO STRONY 1–ej
PoprzedniNastępny

PONOWNE SPOJRZENIE NA PROBLEMATYKĘ
GŁÓWNEGO BOHATERA ORAZ STRUKTURY LITERACKIEJ
KSIĘGI WYJŚCIA

Warto po przejściu do niniejszego punktu prezentacji jeszcze raz spojrzeć na przedstawiony już wcześniej fragment Księgi Wyjścia z Biblii Tysiąclecia, który zawiera:

Nagłówki te i wcięcia, mając pomóc czytelnikowi w możliwie szybkim zapoznaniu się z głównymi zagadnieniami tekstu, zawartego pomiędzy nimi, jednocześnie:

Ponieważ przy opracowaniu tych pomocniczych tekstów nie stosowano metody czytania teocentrycznego, dlatego bohaterem Księgi Wyjścia w świetle nagłówków jest Mojżesz i Izrael, a nie Bóg…

Oto wygląd strony z widocznymi nagłówkami („KSIĘGA WYJŚCIA”, „UWOLNIENIE IZRAELITÓW Z EGIPTU”, „IZRAEL W EGIPCIE”, „Rozrost i ucisk Izraela”, „Urodzenie Mojżesza”) i wcięciami (na początku wierszy: z pierwszego rozdziału: 8 i 15; z drugiego rozdziału: 5.):

KSIĘGA WYJŚCIA

UWOLNIENIE IZRAELITÓW Z EGIPTU

IZRAEL W EGIPCIE

Rozrost i ucisk Izraela

1 1 Oto imiona synów Izraela, którzy razem z Jakubem przybyli do Egiptu. Każdy zaś przyszedł ze swoją rodziną: 2 Ruben, Symeon, Lewi, Juda; 3 Issachar, Zabulon i Beniamin: 4 Dan, Neftali, Gad i Aser. 5 Było zaś wszystkich potomków Jakuba siedemdziesiąt osób, Józef zaś już był w Egipcie. 6 Potem umarł Józef i wszyscy jego bracia, i całe to pokolenie. 7 A synowie Izraela rozradzali się, pomnażali, potężnieli i umacniali się coraz bardziej, tak że cały kraj się nimi napełnił.

8 Lecz rządy w Egipcie objął nowy król, który nie znał Józefa. 9 I rzekł do swego ludu: «Oto lud synów Izraela jest liczniejszy i potężniejszy od nas. 10 Roztropnie przeciw niemu wystąpmy, ażeby się przestał rozmnażać. W wypadku bowiem wojny mógłby się połączyć z naszymi wrogami w walce przeciw nam, aby wyjść z tego kraju». 11 Ustanowiono nad nim przełożonych robót publicznych, aby go uciskali ciężkimi pracami. Budowano wówczas dla faraona miasta na składy: Pitom i Ramses. 12 Ale im bardziej go uciskano, tym bardziej się rozmnażał i rozrastał, co jeszcze potęgowało wstręt do Izraelitów. 13 Egipcjanie bezwzględnie zmuszali synów Izraela do ciężkich prac 14 i uprzykrzali im życie uciążliwą pracą przy glinie i cegle oraz różnymi pracami na polu. Do tych wszystkich prac przymuszano ich bezwzględnie.

15 Potem do położnych u kobiet hebrajskich, z których jedna nazywała się Szifra, a druga Pua, powiedział król egipski 16 te słowa: «Jeśli będziecie przy porodach kobiet hebrajskich, to patrzcie na płeć noworodka. Jeśli będzie chłopiec, to winnyście go zabić, a jeśli dziewczynka, to zostawcie ją przy życiu». 17 Lecz położne bały się Boga i nie wykonały rozkazu króla egipskiego, pozostawiając przy życiu [nowo narodzonych] chłopców. 18 I wezwał król egipski położne, mówiąc do nich:

«Czemu tak czynicie i czemu pozostawiacie chłopców przy życiu?» 19 One odpowiedziały faraonowi: «Kobiety hebrajskie nie są podobne do Egipcjanek, one są zdrowe, toteż rodzą wcześniej, zanim zdoła do nich przybyć położna». 20 Bóg dobrze czynił położnym, a lud izraelski stawał się coraz liczniejszy i potężniejszy. 21 Ponieważ położne bały się Boga, również i im zapewnił On potomstwo. 22 Faraon wydał wtedy całemu narodowi rozkaz: «Wszystkich nowo narodzonych chłopców Hebrajczyków należy wyrzucić do rzeki, a dziewczynki pozostawić przy życiu».

Urodzenie Mojżesza

2 1 Pewien człowiek z pokolenia Lewiego przyszedł, aby wziąć za żonę jedną z kobiet z tegoż pokolenia.² Ta kobieta poczęła i urodziła syna, a widząc, że jest piękny, ukrywała go przez trzy miesiące.³ A nie mogąc ukrywać go dłużej, wzięła skrzynkę z papirusu, powlekła ją żywicą i smołą, i włożywszy w nią dziecko, umieściła w sitowiu na brzegu rzeki. 4 Siostra zaś jego stała z dala, aby widzieć, co się z nim stanie.

5 A córka faraona zeszła ku rzece, aby się wykąpać, a jej służące przechadzały się nad brzegiem rzeki. Gdy spostrzegła skrzynkę pośród sitowia, posłała służącą, aby ją przyniosła. 6 A otworzywszy ją, zobaczyła dziecko: był to płaczący chłopczyk. Ulitowała się nad nim mówiąc: «Jest on spośród dzieci Hebrajczyków». 7 Jego siostra rzekła wtedy do córki faraona: «Chcesz, a pójdę zawołać ci karmicielkę spośród kobiet Hebrajczyków, która by wykarmiła ci to dziecko?» 8 «Idź» – powiedziała jej córka faraona. Poszła wówczas dziewczyna zawołać matkę dziecka. 9 Córka faraona tak jej powiedziała: «Weź to dziecko i wykarm je dla mnie, a ja dam ci za to zapłatę». Wówczas kobieta zabrała dziecko i wykarmiła je. 10 Gdy chłopiec podrósł, zaprowadziła go do   córki   faraona,  i był dla niej jak syn. Dała

1,5 LXX ma „siedemdziesiąt pięć osób”; por. Rdz 46,27 (LXX) i Dz 7,14.

1,16 Tłum. przybliżone. Dosł.:  „dwa kamienie” –

zapewne aluzja do specjalnego krzesła położnic. LXX opisowo: „a będą miały rodzić”.

1,22 Wg LXX, Sam.

2,1 Imiona zob. Wj 6,20; Lb 3,19; 26,59.

Przyjrzawszy się poszczególnym nagłówkom z Biblii Tysiąclecia można zauważyć, że głównym bohaterem – według polskiej współczesnej redakcji – jest Izrael i jego wódz, Mojżesz.

Czy odczytane z nagłówków rozwiązanie pytania o głównego bohatera jest zgodne z zamysłem hebrajskiego hagiografa–redaktora ostatecznej wersji natchnionego tekstu? – oto pytanie kluczowe dla analiz, które zostaną tu przeprowadzone już bezpośrednio w następnych etapach niniejszej prezentacji.

Tak samo ważne jest i drugie pytanie: czy odczytana z nagłówków i wcięć struktura literacka Księgi Wyjścia jest strukturą nadaną Księdze przez tegoż natchnionego hagiografa–redaktora?

PoprzedniNastępny